50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde İSG: ne zorunlu, hangi seçenekler var?

1. 2025’te ne değişti?

6331 sayılı Kanun’un 6 ve 7. maddelerine ilişkin uygulama, 31 Aralık 2024 tarihinden sonra kamu kurumları ile 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerini de kapsayacak şekilde yürürlüğe girdi. Böylece birçok küçük ofis, mağaza ve benzeri işyeri için İSG hizmetinin nasıl sağlanacağı somut bir planlama konusu hâline geldi. Bu düzenleme, risk değerlendirmesi gibi daha önceden mevcut genel yükümlülüklerin ilk kez başladığı anlamına gelmez.

2. İşverenin önünde hangi yollar var?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasında farklı hizmet modelleri yer alır. İşletmeniz için seçenek, çalışan sayısı, tehlike sınıfı, nitelikli çalışan bulunup bulunmadığı ve ilgili eğitim/sertifika şartlarına göre belirlenir.

• İşyerinde gerekli belge ve nitelikleri taşıyan çalışanlardan uygun profesyoneli görevlendirmek.
• Yetkili bir OSGB veya uygun diğer hizmet sunucusundan yararlanmak.
• Mevzuat koşullarını sağlayan işveren veya vekilinin sağlık gözetimi dışındaki belirli hizmetleri üstlenmesi.

Önemli: Yalnızca “OSGB’ye ödeme yapmıyorum” demek, İSG yükümlülüklerinin sona erdiği anlamına gelmez.

3. İşverenin kendi hizmetini üstlenmesi ne demektir?

Az tehlikeli ve 50’den az çalışanlı tek bir işyerinde uygun işveren veya işveren vekili, Bakanlığın belirttiği eğitim ve sınav/sertifikasyon şartlarını sağladığında sağlık gözetimi dışındaki belirli İSG hizmetlerini üstlenebilir. Bakanlığın açıklamasına göre bu yol kullanıldığında İSG-KATİP üzerinden gerekli görevlendirme de yapılmalıdır. Bu sertifikanın başka işyerlerinde sınırsız kullanılabildiği düşünülmemelidir.

4. Sağlık gözetimi ve işe giriş raporları nasıl ele alınır?

İşverenin belirli İSG görevlerini üstlenebilmesi işyeri hekimliği ve çalışanların sağlık gözetimi konularını otomatik ortadan kaldırmaz. 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri için Bakanlığın açıkladığı kamu sağlık hizmet sunucusu veya aile hekimi gibi seçenekler ilgili şartlarla birlikte değerlendirilmelidir. Tüm çalışanlar için aynı tetkik paketinin gerekli olduğu varsayımı doğru değildir.

5. Beş maddelik başlangıç kontrolü

Yeni açılan veya daha önce İSG profesyoneli görevlendirmemiş bir işletme, dışarıdan sözleşme yapmadan önce aşağıdaki temel bilgileri hazırlarsa gereksiz masraf ve yanlış görevlendirme ihtimalini azaltır.

• İşyeri SGK sicilini ve asıl faaliyet/NACE kodunu kontrol edin.
• Çalışan sayısını ve vardiya/çalışma biçimini belirleyin.
• Hangi İSG hizmet modelinin yasal şartlarını karşıladığınızı teyit edin.
• Risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim ve sağlık gözetimi kayıtlarını gözden geçirin.
• Gerekli İSG-KATİP işlemleri ve uygulama takvimini doğrulayın.

6. Ankara’da bir ofis örneği

Çankaya’da 8 çalışanlı bir danışmanlık ofisiniz olduğunu düşünelim. Önce işyerinin az tehlikeli sınıfta olduğunu resmî faaliyet koduyla doğrulayın. Ardından kendi hizmetinizi üstlenme koşullarını karşılıyor musunuz, yoksa yetkili profesyonel/hizmet sunucusuna mı ihtiyacınız var, bunu belirleyin. Her iki durumda da risk değerlendirmesi, yangın ve tahliye düzeni, çalışan bilgilendirmesi ve gerekli sağlık gözetimi gibi konular gündemde kalır.