Bu konuda ne bilmelisiniz?
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışacakların işe uygunluğunu gösteren sağlık raporu olmadan çalışmaya başlatılmaması gerekir. Genel kural işyeri hekimidir; 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerleri için mevzuatta ayrıca seçenekler bulunmaktadır.
1. İşe giriş sağlık raporu neden istenir?
Amaç, adayın belirli bir işin gerektirdiği koşulları sağlık yönünden değerlendirmektir. Ofiste bilgisayar başında çalışan kişiyle yüksek gürültülü imalat hattında çalışan kişinin maruz kaldığı riskler aynı değildir. Bu yüzden raporun işin niteliğine uygun değerlendirmeye dayanması gerekir.
2. Raporu kim düzenleyebilir?
6331 sayılı Kanun ve Bakanlık açıklamalarında işe giriş/periyodik sağlık gözetimi kural olarak işyeri hekimliği çerçevesinde ele alınır. Çalışan sayısı 50’den az ve işyeri az tehlikeli ise kamu sağlık hizmet sunucuları ya da aile hekimlerinden rapor alınabilmesi gibi kanuni seçenekler bulunur. Somut işe göre hangi yolun geçerli olduğunu işe başlamadan kontrol edin.
3. Herkese aynı tetkikler yapılır mı?
Hayır. Tetkikler ve periyodik muayene planı işin ve maruziyetin niteliği, risk değerlendirmesi sonuçları ve işyeri hekiminin tıbbi değerlendirmesiyle ilişkilidir. “Her işyerinde aynı test paketi zorunlu” yaklaşımı doğru değildir. Kişinin sağlık verilerinin gizliliği de korunmalıdır.
4. Periyodik muayene ne zaman tekrarlanır?
Mevzuat tehlike sınıflarına göre azami periyotlar öngörür ve işyeri hekimi gerek gördüğünde kontrolü daha erken isteyebilir. Ayrıca görev değişikliği, yeni maruziyet, işe dönüş ve özel riskler muayene planını etkileyebilir. Tek bir tarih ezberlemek yerine işyeri hekiminin takip programını ve güncel düzenlemeyi esas alın.
5. İşverenin pratik hazırlık listesi
Hekimin işin koşullarını doğru değerlendirebilmesi için yalnızca çalışanın kimlik bilgisi değil, yapacağı işin maruziyet ve görev bilgisi de gerekebilir. Kişisel sağlık verilerini işyerinde herkesin erişebildiği klasörlere koymayın.
- İşe alınacak kişinin görevini ve çalışma alanını tanımlayın.
- İşyerinin tehlike sınıfını ve risklerini doğrulayın.
- Gerekli muayeneyi işe başlama zamanlamasına göre planlayın.
- Sağlık kayıtlarını yetkisiz erişime karşı koruyun.
- Periyodik izlem ve yenileme takvimini oluşturun.
6. Ankara’daki işletmeler için örnek senaryo
Bir lojistik deposunda forklift operatörü işe başlayacaksa işveren, görev tanımı ve ilgili maruziyetleri işyeri hekimiyle paylaşır. Muayene ve gerektiğinde tetkik kararını hekim verir; personelin sadece “genel sağlık raporu getirmesi” işin tüm gerekliliklerini karşılamayabilir. Bu örnek tıbbi tavsiye veya otomatik rapor gerekliliği listesi değildir.
Sık sorulan sorular
Aile hekiminden işe giriş raporu alınabilir mi?
50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde kanuni şartlarla mümkün olan durumlar vardır; her işyeri için geçerli genel kural değildir.
Özel hastaneden herhangi bir rapor yeterli mi?
Raporun yetkili kişi/kurum tarafından ve yapılan işe uygun düzenlenmesi gerekir.
Hangi kan testleri gerekir?
İşyeri riskleri ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir; herkese standart paket önermek doğru değildir.
Resmî kaynaklar
İçerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Düzenlemeler değişebilir; bağlayıcı kararlar ve uygulamalar için güncel resmî mevzuatı ve işyerinin somut koşullarını esas alın.
İşyerinize uygun değerlendirme
İşyeri il/ilçesi, çalışan sayısı ve faaliyet bilgilerini paylaşarak hangi hizmetlere ihtiyacınız olduğunu öğrenebilirsiniz. Bu rehber, işyerine özel hukuki veya tıbbi değerlendirme yerine geçmez.
İSG sorumu ilet